ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Η απαγωγή του Γερουσιαστή
Διαβόητος λήσταρχος ρεζιλεύει τι Αρχές με την απαγωγή του Γερουσιαστή Χατζηγάκη. Το ανελέητο κυνηγητό, η απελευθέρωση χωρίς λύτρα και η εξόντωση της συμμορίας του Τζατζά.
Άκουσε το άρθρο
Σεπτέμβριος του 1929 και οι καλοκαιρινοί παραθεριστές στο ορεινό Περτούλι, παίρνουν το δρόμο της επιστροφής, για τα Τρίκαλα. Είναι κατά κύριο λόγο «καλές οικογένειες» της περιοχής.
Σχηματίζεται ένα καραβάνι με 150 άτομα, δεκάδες άμαξες, ζώα, κοπάδια, νοικοκυριό…
Μαζί τους ήταν κι ο Ενωμοτάρχης Καραμπέτσος, μαζί με 2 Χωροφύλακες.
Αυτό που δεν ξέρουν, είναι το γεγονός πως ένας από τους πλέον σκληρούς λήσταρχους της ευρύτερης περιοχής, παρακολουθεί τις κινήσεις τους, μαζί με τους συντρόφους του.
Ο Μήτρος Τζατζάς, ήταν από τα χωριά του Ολύμπου. Ήρεμο παιδί, μεγαλωμένος στη φτώχια και την ανέχεια, υπηρετούσε τη θητεία του το 1914, όταν έμαθε πως πέθανε ο αδερφός του. Του αρνήθηκαν την άδεια που ζήτησε, λιποτάκτησε και στη συνέχεια «βγήκε στο βουνό!».
Ξεκίνησε με ζωοκλοπές και συνέχισε με ληστείες.
Συνελήφθη πέφτοντας θύμα των υποσχέσεων ενός Ταγματάρχη της Χωροφυλακής, για ήπια αντιμετώπιση. Φυλακίστηκε στη Λάρισα, αλλά σύντομα δραπέτευσε κι άρχισε τα ίδια και τα ίδια, με μεγαλύτερη αγριότητα!
ΣΤΟΧΟΣ «ΟΙ ΑΒΕΡΩΦ» ΚΑΤΑΛΗΞΗ ΣΕ ΓΕΡΟΥΣΙΑΣΤΗ.
Βλέποντας το καραβάνι, ο Τζατζάς κατάλαβε πως εκεί υπήρχε ψωμί! Είχε και τις πληροφορίες του, οπότε πίστεψε πως θα μπορούσε να «πιάσει τη καλή».
Έστησαν με τους άνδρες του ενέδρα, στη θέση Τύρνα Περτουλίου. Οι λησταρχαίοι γνώριζαν πως στο καραβάνι βρίσκονταν τα παιδιά του Άρχοντα Αναστάση Αβέρωφ, Μιχάλης και Βαγγέλης ο μετέπειτα πολιτικός, Βουλευτής, Υπουργός κι αρχηγός της ΝΔ.
Θα τους έπαιρναν ομήρους και θα ζητούσαν πολλά λύτρα! Οι Αβέρωφ όμως είχαν φύγει την προηγουμένη οπότε στράφηκαν σε... «άλλους στόχους!».
Εντόπισαν τον νεαρό Μελέτη Σταματόπουλο, εγγονό του Γερουσιαστή Σωτήρη Χατζηδάκη – ο οποίος επενέβη και με το πρόσχημα πως το παιδί είχε θέματα υγείας, να έπαιρνε ο ίδιος τη θέση του. Το ίδιο έκανε και ο ιατρός Ζάχος, για να αφεθούν δύο αλλά παιδιά -- μέχρι η οικογένειά τους, Παπαϊωανίδου, να παραδώσουν τα λύτρα. Εκτός των Χατζηδάκη και Ζάχου, κρατήθηκαν ως όμηροι ο Αθανάσιος Μπαλιάκος, γόνος γνωστής οικογένειας των Τρικάλων, ο γιός του πιλοποιού Ραφτάκου, συνολικά 5 άτομα, με «βαρύ αποτύπωμα» στην οικονομική και κοινωνική ζωή των Τρικάλων.
5 000 000 δρχ. ως λύτρα ζητούσε ο Τζατζάς, αλλά τελικά συμβιβάστηκε με ποσό 700 000 δρχ.
Ο υπερήλικας Χατζηδάκης μετρούσε 50 χρόνια στην πολιτική σκηνή του τόπου. Η απαγωγή προκάλεσε σάλο στη χώρα, με έντονη πολιτική αντιπαράθεση – σε μια περίοδο που ο Βενιζέλος, προσπαθούσε να αποκαταστήσει την ομαλότητα στις σχέσεις μας με τις βαλκανικές χώρες.
Οι οικογένειες των απαχθέντων, ξέροντας τις «προθέσεις των ληστών», είχαν αρχίσει να μαζεύουν τα λύτρα.
Ο Τύπος «τα έχωνε» στη Κυβέρνηση, ενώ η Χωροφυλακή, "ενοχλημένη" και από το γεγονός πως οι δικοί της, συνοδοί του καραβανιού, ακινητοποιήθηκαν πριν προλάβουν αν αντιδράσουν, ήταν αποφασισμένη να πάρει το αίμα της πίσω!
Ετοιμαζόταν απόσπασμα με έμπειρους και ψημένους Χωροφύλακες, ώστε να εντοπίσουν και να εξοντώσουν το Τζατζά και τη συμμορία του.
Εν τω μεταξύ, η οικ. Παπαϊωανίδου, έστειλε κρυφά 250 000 δραχμές στον λήσταρχο, δίνοντας την ευκαιρία στον ιατρό Ζάχο να κινείται πιο ένατα. Αυτός δεν έφυγε από τα λημέρια των ληστών, αλλά έμεινε για να ‘κουράρει’ την ηλικιωμένο και άρρωστο Γερουσιαστή, αλλά και τον Τζατζά, που είχε κάποια θέματα υγείας.
Η οικ. Χατζηδάκη, δυσκολευόταν μα μαζέψει τα λύτρα των 400 000, είχε συγκεντρώσει τα μισά, ξέροντας πως η συμμορία δεν θα έκανε σκόντο ακόμη και για ένα γέρο όπως ο άνθρωπός τους.
Να σημειωθεί πως με κάθε μυστικότητα, ο Ζάχος πήγαινε καθημερινά στα λημέρια που του υποδείκνυαν οι ληστές, για να βοηθά τον Χατζηδάκη και το «καπετάνιο τους».
Τα λύτρα αργούσαν ενώ το απόσπασμα της Χωροφυλακής, έχοντας καλή πληροφόρηση, γινόταν όλο και πιο απειλητικό. Ειδικά μία ομάδα 15 σκληρών Χωροφυλάκων με επικεφαλής Ανθυπομοίραρχο από την περιοχή, ουσιαστικά είχε «πιάσει τα περάσματα» των λησταρχαίων.
Ο ιατρός Ζάχος ζήτησε από τον Τζατζά να αφήσει του ομήρους, καθώς τα πράγματα είχαν «σκουρήνει πολύ» και διαφύγει ασφαλώς από την περιοχή.
Έτσι κι έγινε 11 μέρες μετά την ομηρία, αφού στου ληστές καταβλήθηκαν κάποια χρήματα ακόμη.
Οι απαχθέντες επέστρεψαν στα Τρίκαλα μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού και ανακούφισης. Οι πιέσεις για λήψη μέτρων κατά τη ληστείας συνεχίζονταν … αλλά στη πολιτική, ο χρόνος έστω και πρόσκαιρα, μετριάζει πολλά!
ΑΝΕΛΕΗΤΟ ΚΥΝΗΓΗΤΟ
Για την Χωροφυλακή η υπόθεση δεν είχε κλείσει. Ο Αρχηγός της, Υποστράτηγος Δημήτριος Κατσώνας, ήταν σκληρός αλλά δίκαιος Αξιωματικός, με Αρχές, ήθος και αίσθηση καθήκοντος!
«Βρείτε τον και καθαρίστε τον», ήταν η Διαταγή που είχε δώσει στους Επιτελείς που ‘κινούσαν τα νήματα’ στην περιοχή.
Έπρεπε να δοθεί απάντηση και μάλιστα σκληρή, ώστε να υπάρξει κλίμα φόβου και ανησυχίας σε τυχόν μιμητές.
Τον Μάρτιο του 1930, η συμμορία Τζατζά, εντοπίστηκε, στη περιοχή της Ελάτειας Λαρίσης.
Απόσπασμα 15 ανδρών της Χωροφυλακής, τους εγκλώβισε σε δύσβατο σημείο, χωρίς περιθώρια διαφυγής. Η παγάνα είχε στηθεί σωστά και όπως αποδείχτηκε αποτελεσματικά.
Ακολούθησε μάχη σκληρή και ο θάνατος του «αποσπασματάρχη, Ανθυπασπιστή Δαφέρμου και του Χωροφύλακα Τσάμη», έκανε τους Χωροφυλακείς να βάλουν τέρμα στη δράση του Τζατζά… με κάθε τρόπο.
Λίγη ώρα αργότερα, ο Τζατζάς θα έπεφτε νεκρός, όπως και οι Καραντλωνης, Τάκος, Ζαμπούρας, Μπάνιος και Βέλιος.
Ενδεικτικά... τραυματίες δεν συνελήφθησαν!
23-3-1930 Ο ΤΖΑΤΖΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΤΟΥΣ ΕΞΟΝΤΩΘΗΚΑΝ!
ΤΖΑΤΖΑΣ ΕΝΑΣ ΘΡΥΛΟΣ
Α. Το Μάϊο του 1928, η συμμορία Τζατζά, απήγαγε τους αδερφούς Κουκουμπάνη, λίγο έξω από τη Λάρισα. Ο μεγαλύτερος, ήταν κορυφαίο Διευθυντικό Στέλεχος των Σιδηροδρόμων. Απελευθερώθηκαν με την καταβολή λύτρων, 300 000 δραχμών.
Β. Αύγουστο του `28, η συμμορία Τζατζά, μαζί με τους επίσης λήσταρχους Κώστα και Τάκη Κουμπή -- απήγαγαν τους Βουλευτές με το κόμμα Καφαντάρη -- Αλέξανδρο Μυλωνά και Αλέξανδρο Μελά. Ελευθέρωσαν τον πρώτο καθότι ήταν από φτωχή οικογένεια - και από τους συγγενείς του δευτέρου, έλαβαν λύτρα 5 200 000 δρχ. Τζατζάς και Κουμπαίοι, στη συνέχεια τα έσπασαν, πιθανότατα λόγω διαφωνίας για το μοίρασμα των λύτρων. Είχαν κάνει μερικά πολύ σκληρά χτυπήματα από κοινού.
Γ. Λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 1924, στο Όρλιακο Σερρών, ο Τζατζάς με τους επίσης ληστάρχους, Μπουρλή, Γκανάτσιο και Μπούτο, λήστεψαν κονβόι με 5 οχήματα, έμποροι καπνών, από τους οποίους αφαίρεσαν 100 000 δρχ. και κοσμήματα. Οι λήσταρχοι διέφυγαν στην Σερβία, όπου βρήκαν «άσυλο σε ληστοτρόφους!». Αργότερα όμως αυτοί τους κατέδωσαν στις Ελληνικές Αρχές. Ο Μπούτος δραπέτευσε στο Μοναστήρι (Σκοπίων), ενώ οι υπόλοιποι, παραδόθηκαν Ελληνική Χωροφυλακή. Φυλακίστηκαν στο Γεντί Κουλέ, απ` όπου λίγο καιρό μετά οι Τζατζάς και Μπουρλής δραπέτευσαν. Ο δεύτερος τραυματίστηκε και ο Τζατζάς «τον έκοψε στον ώμο» όσο μπορούσε. Τελικά ο Μπουρλής συνελήφθη και εκτελέστηκε. Ο Γκανάτσος καταδικάστηκε σε ισόβια, ενώ ένας ακόμη συνεργός τους, ο Καζάρας αθωώθηκε λόγω αμφιβολιών.
Δ. Ο Σωτήριος Χατζηγάκης (1854–1932) διετέλεσε βουλευτής από το 1882 έως το 1928 και, στη συνέχεια, γερουσιαστής μέχρι τον θάνατό του. Εγγονός του είναι ο επίσης Σωτήρης Χατζηγάκης (1945), επί σειρά ετών βουλευτής της ΝΔ και υπουργός.
