ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Όταν ο Βολταίρος μιλούσε για "ανεξαρτησία" της Ελλάδας και των Ελλήνων
Με επιστολές του προς την μεγάλη Αικατερίνη της Ρωσίας το 1770 ο σπουδαίος Γάλλος φιλόσοφος, μιλούσε για την ανάγκη η Ευρώπη, να στηρίξει τους σκλαβωμένους Έλληνες και να παλέψει για να ελευθερωθούν! Η πράξη του αυτή συνέπεσε με τα Ορλωφικά.
Άκουσε το άρθρο
Από τα σχολικά μας χρόνια, όλοι θυμόμαστε πως η περίοδος του Διαφωτισμού ήταν, για το μάθημα της Ιστορίας, βασική πηγή «έμπνευσης» για κάθε διαγώνισμα, είτε κατά τη διάρκεια της σχολικής περιόδου είτε και στις εισαγωγικές για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Και πώς να ξεχάσουμε πως μία από τις βασικές μορφές του ήταν ο Γάλλος φιλόσοφος, συγγραφέας, ποιητής, διανοούμενος, που επηρέασε καθοριστικά τις «Αρχές του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού» κατά τον 18ο αιώνα.
Γεννήθηκε το 1694 στη γαλλική πρωτεύουσα, σε οικογένεια μεσοαστική.
Έλαβε ενδιαφέρουσα μόρφωση, ενώ από νεαρός άρχισε να γράφει σε έντυπα της εποχής, κεντρίζοντας το ενδιαφέρον πολλών με τον καυστικό του λόγο, την ευθύτητα των κειμένων του και με την άνεσή του να σχολιάζει τους πάντες και τα πάντα… ακόμη και τα «κακώς κείμενα» της Καθολικής Εκκλησίας!
Μόλις 21 ετών είδε να «ανεβαίνει» στο θεατρικό σανίδι το έργο του «Οιδίποδας», αλλά κι ένα σατιρικό έργο για τον Αντιβασιλέα Φίλιππο της Ορλεάνης. Τα έργα του αυτά τον οδήγησαν για μερικούς μήνες στη φυλακή, αλλά αφέθηκε ελεύθερος, λαμβάνοντας και αποζημίωση!
Ο Φρανσουά Αρουέ, όπως ήταν το όνομά του, έγινε πλέον ο Βολταίρος, όνομα με το οποίο θα μεγαλουργούσε τις επόμενες δεκαετίες.
Μεγάλη επιτυχία σημείωσαν και τα επόμενα θεατρικά του, «ΑΡΤΕΜΙΡ», «ΜΑΡΙΑΝ» και «Ο ΑΔΙΑΚΡΙΤΟΣ». Η θεματολογία τους έφερε τον συγγραφέα αντιμέτωπο με πολλούς, που θεωρούσαν πως τα κείμενα… «τους φωτογράφιζαν»!
Θα κληθεί να μονομαχήσει με τον ευγενή Ροχάν… για λόγους προσβολής της προσωπικότητάς του. Θα αρνηθεί και θα καταδικαστεί. Αντί για φυλακή, όμως, θα προτιμήσει να αυτοεξοριστεί στην Αγγλία.
Πυλώνας του Διαφωτισμού
Στο Λονδίνο θα έρθει σε επαφή με τα εκεί φωτισμένα μυαλά και θα διευρύνει το μυαλό και τις ιδέες του.
Γράφει ποιητικές συλλογές, δοκίμια, θεατρικά, ενώ μελέτησε τις φυσικές επιστήμες και τη φιλοσοφική σκέψη.
Επέστρεψε λίγα χρόνια αργότερα στο Παρίσι και συνέχισε το γράψιμο με μεγαλύτερο πάθος.
Θα αποκτήσει σημαντικές γνωριμίες, θα γίνει Ακαδημαϊκός, Βασιλικός Ιστοριογράφος, ενώ θα συνδεθεί με κάποιες σημαντικές γυναίκες της εποχής.
Σημαντική στιγμή στη ζωή του θα αποτελέσει το γεγονός της γνωριμίας του με τον Διάδοχο της Πρωσίας, Φρειδερίκο Β΄ (1736), μετέπειτα σημαντική φυσιογνωμία στον ευρωπαϊκό χώρο.
Δημοσιεύει κριτικές και κείμενα με έντονη πολιτική χροιά, ενώ συνεχίζει τη θεατρική του παραγωγή («ΠΑΡΘΕΝΟΣ», «ΜΩΑΜΕΘ», «ΣΕΜΙΡΑΜΙΣ», «ΒΡΟΥΤΟΣ», «ΖΑΪΡΑ», «ΕΙΦΥΛΗ»).
Για διπλωματικούς λόγους θα βρεθεί για κάποια χρόνια στο Βερολίνο, θα έρθει σε ρήξη με τον Φρειδερίκο – αργότερα θα τα ξαναβρούν –, θα βρεθεί στην Ελβετία, όπου θα κυνηγηθεί… όπως και στη Γαλλία. Βασική αιτία ήταν η αυστηρή κριτική του σε κείμενά του για την Εκκλησία.
Τα τελευταία 20 χρόνια της ζωής του θα τα περάσει στο κτήμα του, κοντά στα γαλλοελβετικά σύνορα.
Συνέχισε το συγγραφικό του έργο, ενώ σημαντική παράμετρος αποτελεί το γεγονός πως τότε ξεκίνησε ή συνέχισε να έχει σημαντική αλληλογραφία με ξεχωριστές προσωπικότητες από όλη την Ευρώπη (Φρειδερίκος, Αικατερίνη, Λοκ, Ντιντερό).
Το κτήμα του αποτέλεσε σημαντικό πόλο έλξης για ανθρώπους του πνεύματος και της διανόησης.
Έφυγε από τη ζωή το 1778.
"Στηρίξτε την Ελλάδα και τους Έλληνες"
Την άνοιξη του 1770, κι ενώ ήταν σε εξέλιξη ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος (1769-74), με υποκινητές τους Ρώσους αξιωματικούς Ορλώφ, σε πολλές περιοχές της σκλαβωμένης Ελλάδας σημειώθηκαν εξεγέρσεις (Ήπειρο, νησιά Σαρωνικού, Μωριάς, Κυκλάδες, Μικρά Ασία).
Η ελπίδα πως η «Ρωσική πλευρά» θα στήριζε τους ομόθρησκους «έβγαλε στο κλαρί» πολλούς, σε πολλές περιοχές. Όμως, μερικούς μήνες μετά, η ρωσική υποστήριξη άρχισε να υποχωρεί, καθώς σημαντικοί της στόχοι έναντι των Οθωμανών είχαν επιτευχθεί!
Οι σκλαβωμένοι έμειναν μόνοι τους στο έλεος των Τουρκαλβανών, που σκόρπισαν τον θάνατο και την καταστροφή.
Την περίοδο αυτή ο Βολταίρος – κι ενώ ήταν σε εξέλιξη ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος – έστειλε επιστολές στη Μεγάλη Αικατερίνη, αλλά και σε ορισμένους ακόμη σημαντικούς ανθρώπους στην Ευρώπη, κυρίως διανοούμενους.
Κάποιες από αυτές τις επιστολές έγιναν γνωστές άμεσα, καθώς το περιεχόμενό τους δημοσιοποιήθηκε σε έντυπα της εποχής.
Η βασική επιστολή προς τη Ρωσίδα Αυτοκράτειρα εστάλη στις 20 Αυγούστου του 1770. Σε αυτή ο Γάλλος φιλόσοφος μιλούσε για την ανάγκη να στηριχθούν με κάθε τρόπο οι Έλληνες.
Πιστός θιασώτης της αυτοδιάθεσης των λαών, έδειξε πως ήταν άνθρωπος με αγνά αισθήματα έναντι των Ελλήνων.
Εξέφραζε τον θαυμασμό του για την Αρχαία Ελλάδα, την αρχαία κληρονομιά των Ελλήνων, τον ξεχωριστό πολιτισμό της.
«Στην Ελλάδα και στους Έλληνες χρωστάμε τις Τέχνες, τον Πολιτισμό, τις Επιστήμες, τις Αξίες μιας κοινωνίας που δημιουργεί. Πρέπει οι ισχυροί να στηρίξουμε τον αγώνα τους για να απεμπλακούν από τον Οθωμανικό ζυγό».
Μιλούσε για το μεγάλο χρέος όλων των λαών της Ευρώπης προς τους Έλληνες και τις Αξίες τους.
Μιλούσε για την ανάγκη Αυτοκρατορίες όπως η Οθωμανική… να πέσουν, καθώς μόνο κακό και δυστυχία έφερναν στους σκλαβωμένους λαούς.
"Υπερασπιστείτε την Ελλάδα και τους Έλληνες"
Έτσι έκλεινε τις επιστολές του προς τις και τους ισχυρούς της Ευρώπης.
Ομολογουμένως, οι ιδέες του Βολταίρου, του Διαφωτισμού, επηρέασαν Έλληνες λόγιους της διασποράς, που με τον τρόπο τους προετοίμασαν την Επανάσταση του 1821.
Οι επιστολές του προκάλεσαν αίσθηση, καθώς τα όσα ζητούσε ήταν ενάντια στις «γεωπολιτικές ευαισθησίες και συμφέροντα» των χωρών της εποχής!
Ότι και σήμερα δηλαδή!
