Έρευνες
Το ιρανικό δίκτυο τρόμου και οι “αναλώσιμοι στρατευμένοι” σε Ελλάδα και Κύπρο
Τις τακτικές και το modus operandi των ιρανικών δικτύων τρομοκρατίας, αναλύοντας ευρήματα και από την Ελλάδα και την Κύπρο, βάζει στο μικροσκόπιό της η νέα έρευνα του Χάρη Καρανίκα, στο ant1news.gr.
Άκουσε το άρθρο
Ο διορισμός στην ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης ενός καταζητούμενου για μία από τις φονικότερες επιθέσεις του Ιράν αποτελεί, αν μη τι άλλο, ηχηρό μήνυμα τρομοκρατίας. Κι ενώ στις ΗΠΑ και τη Βόρεια Ευρώπη το καθεστώς συνεργάζεται με εκπαιδευμένους “πυρήνες” και το οργανωμένο έγκλημα, στη γειτονιά μας φαίνεται να προτιμάται η ευκαιριακή στρατολόγηση μεταναστών και πολιτών τρίτων χωρών στους οποίους προσφέρονται χρηματικά κίνητρα.
Χάρης Καρανίκας
Τα ξημερώματα της 8ης Μαρτίου 2026 σημειώθηκε ισχυρή έκρηξη έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ στο Όσλο της Νορβηγίας. Μία ημέρα αργότερα, στις 9 Μαρτίου 2026, ένας εκρηκτικός μηχανισμός πυροδοτήθηκε σε συναγωγή στη Λιέγη του Βελγίου, ενώ στις 6 Μαρτίου 2026, η βρετανική αντιτρομοκρατική αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη τεσσάρων Ιρανών ως υπόπτων για κατασκοπεία εβραϊκών στόχων στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αν και οι έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη, τα περιστατικά αυτά ενδεχομένως να αποτελούν “καμπανάκι” για την κινητοποίηση ιρανικών δικτύων εντός ευρωπαϊκού εδάφους.
Η κινητοποίηση αυτή φέρεται να επεκτείνεται ακόμα παραπέρα, σύμφωνα με μία αποκάλυψη του αμερικανικού δικτύου ABC News στις 9 Μαρτίου 2026: οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ υπέκλεψαν μια κωδικοποιημένη εκπομπή σήματος από το Ιράν, η οποία προοριζόταν για “αφανείς παραλήπτες” που κατείχαν το κλειδί κρυπτογράφησης. Το συγκεκριμένο σήμα, που μεταδόθηκε μέσω ραδιοσυχνοτήτων χωρίς τη χρήση του διαδικτύου ή των δικτύων κινητής τηλεφωνίας, εκτιμάται από τις αμερικανικές υπηρεσίες πως αποτελούσε εντολή αφύπνισης και παροχής οδηγιών σε “πυρήνες εν υπνώσει” εκτός της ιρανικής επικράτειας.
Επιπλέον υπήρξαν και οι επίσημες ανακοινώσεις του Αζερμπαϊτζάν πριν από λίγες ημέρες. Η Υπηρεσία Κρατικής Ασφάλειας του Μπακού έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο από την αποτροπή ενός φερόμενου τρομοκρατικού σχεδίου. Σύμφωνα με όσα ισχυρίστηκαν οι αρχές του Αζερμπαϊτζάν, το σχέδιο φαίνεται ότι ενορχηστρώθηκε από Ιρανό συνταγματάρχη των Φρουρών της Επανάστασης και στόχοι ήταν ο αγωγός πετρελαίου Μπακού-Τιφλίδας-Τσεϊχάν, η ισραηλινή πρεσβεία και ηγέτες της εβραϊκής κοινότητας. Κατά την επιχείρηση κατασχέθηκαν 7,7 κιλά στρατιωτικού εκρηκτικού C-4 που είχαν εισαχθεί λαθραία στη χώρα.
Όλα αυτά συνοδεύονται και από τις ραγδαίες αλλαγές στην κορυφή της πυραμίδας του ιρανικού καθεστώτος. Την 1η Μαρτίου 2026, ο Ahmad Vahidi διορίστηκε νέος Ανώτατος Διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης. Η τοποθέτησή του ακολούθησε την “εξουδετέρωση” του προκατόχου του Mohammad Pakpour, ο οποίος σκοτώθηκε στις αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές στις 28 Φεβρουαρίου 2026. Ο Pakpour είχε διαδεχθεί τον Hossein Salami, που ομοίως σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή τον Ιούνιο του 2025.
Ο διορισμός του Vahidi αποτελεί ένα ακόμα καμπανάκι για την κινητοποίηση “πυρήνων” σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο. Το όνομά του είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πιο πολύνεκρη και άμεσα καθοδηγούμενη από το ιρανικό κράτος τρομοκρατική επίθεση εκτός Μέσης Ανατολής: τη βομβιστική επίθεση στο εβραϊκό κοινοτικό κέντρο AMIA στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής, στις 18 Ιουλίου 1994. Σε εκείνο το χτύπημα, ένα παγιδευμένο με εκρηκτικά βαν σκότωσε 85 και τραυμάτισε περισσότερους από 300 ανθρώπους.
Εκείνη την περίοδο, ο Vahidi ήταν ο Διοικητής της Δύναμης Κουντς, της επίλεκτης μονάδας των IRGC που αναλαμβάνει -ανάμεσα σε άλλα- και υπερπόντιες επιχειρήσεις. Η επίθεση αποφασίστηκε από την “Επιτροπή Ειδικών Υποθέσεων” της ανώτατης ιρανικής ηγεσίας, στην οποία συμμετείχε καθοριστικά ο ίδιος. Ως αποτέλεσμα, η Ιντερπόλ εξέδωσε "Ερυθρά Αγγελία" το 2007 εις βάρος του.
Αυτή η υπόθεση αναζωπυρώθηκε ελάχιστες ημέρες μετά την πρόσφατη ανάληψη της ηγεσίας των Φρουρών της Επανάστασης από τον Vahidi. Στις 6 Μαρτίου 2026, ομοσπονδιακός εισαγγελέας της Αργεντινής ζήτησε επίσημα την παραπομπή 10 Ιρανών και Λιβανέζων φυγοδικούντων σε δίκη ερήμην, αξιοποιώντας ένα νέο νόμο. Ο διορισμός ενός καταζητούμενου δράστη μαζικών δολοφονιών στην ηγεσία του στρατιωτικού μηχανισμού του Ιράν το 2026, αν μη τι άλλο, δείχνει πως η Τεχεράνη εκπέμπει διεθνώς μήνυμα τρομοκρατίας.
Σύμφωνα με πρόσφατες δημόσιες δηλώσεις εκπροσώπου της Europol, η απειλή τρομοκρατικών επιθέσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξηθεί λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν, τόσο από μεμονωμένους δράστες ή και μικρούς “πυρήνες”. Το Κολλέγιο Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποφάσισε την προηγούμενη εβδομάδα να εντείνει τη συνεργασία με την Europol εν μέσω φόβων για ιρανικά αντίποινα μετά τη δολοφονία του Ali Khamenei, του πρώην ανώτατου ηγέτη του Ιράν.
Η Ευρώπη αποτελεί ιστορικά ένα από τα “θέατρα επιχειρήσεων” του Ιράν στον τομέα της τρομοκρατίας. Η νέα έρευνα του ant1news.gr, αναλύοντας στοιχεία από αποχαρακτηρισμένα έγγραφα, αναφορές υπηρεσιών πληροφοριών και εκθέσεις διεθνών ινστιτούτων, χαρτογραφεί διεξοδικά τις τακτικές της Τεχεράνης.
Τα χρόνια που ακολούθησαν την Ιρανική Επανάσταση του 1979 έως και το 2000 η Μονάδα Εξωτερικών Επιχειρήσεων του Υπουργείου Πληροφοριών (MOIS) και η Δύναμη Κουντς αναλάμβαναν άμεσα τις επιχειρήσεις. Χρησιμοποιούσαν Ιρανούς πράκτορες, συχνά με διπλωματική κάλυψη, για την εξόντωση αντιφρονούντων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν η δολοφονία του Shapour Bakhtiar -του τελευταίου πρωθυπουργού πριν από την Ιρανική Επανάσταση- στο Παρίσι το 1991, και η εν ψυχρώ εκτέλεση Κούρδων ηγετών στο εστιατόριο Mykonos στο Βερολίνο το 1992.
Από το 2000 έως και το 2015, το Ιράν άρχισε να στοχοποιεί πιο ενεργά ισραηλινά συμφέροντα, όχι μόνο αντιφρονούντες, βασιζόμενο κατά κύριο λόγο στη λιβανέζικη Χεζμπολάχ. Το αποκορύφωμα ήρθε τον Ιούλιο του 2012 στο Μπουργκάς της Βουλγαρίας, όταν καμικάζι βομβιστής ανατίναξε λεωφορείο, σκοτώνοντας πέντε Ισραηλινούς τουρίστες και τον Βούλγαρο οδηγό.
Τα τελευταία χρόνια η τακτική μεταβλήθηκε σημαντικά. Το 2018, ο Ιρανός διπλωμάτης Assadollah Assadi μετέφερε εκρηκτικά με εμπορική πτήση, για να ανατινάξει το συνέδριο του “Εθνικού Συμβουλίου Αντίστασης του Ιράν” στο Παρίσι. Καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες άρχισαν να απελαύνουν διπλωμάτες αυτό, το Ιράν στράφηκε στην πλήρη “εργολαβοποίηση”: Η Δύναμη Κουντς και συγκεκριμένα η Μονάδα 840, που εστιάζει σε Ευρώπη και Καύκασο, φέρονται πλέον να μισθώνουν δίκτυα του οργανωμένου εγκλήματος. Χρησιμοποιούν ψηφιακές πλατφόρμες για στρατολόγηση και η χρηματοδότηση γίνεται μέσω κρυπτονομισμάτων και του συστήματος hawala - ενός άτυπου δικτύου μεταφοράς χρημάτων στο οποίο δεν εμπλέκονται τραπεζικά εμβάσματα και έτσι είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ιχνηλατηθούν οι πληρωμές.
Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στην Ελλάδα και στην Κύπρο δεν φαίνεται προς το παρόν να υπάρχει σύνδεση ιρανικών παραγόντων με το οργανωμένο έγκλημα. Συγκεκριμένα, τα τελευταία 15 χρόνια στην Κύπρο έχουν καταγραφεί τα εξής περιστατικά:
-Το 2012 συνελήφθη Λιβανο-σουηδός υπήκοος ο οποίος συνδεόταν με τη Χεζμπολάχ, ενώ κατέγραφε αφίξεις ισραηλινών πτήσεων στο αεροδρόμιο Λάρνακας.
-Το 2015 οι κυπριακές αρχές ανακάλυψαν σε υπόγειο κατοικίας στη Λάρνακα 8,2 τόνους νιτρικού αμμωνίου, κρυμμένους από Λιβανο-καναδό υπήκοο, ο οποίος επίσης συνδέονταν με τη Χεζμπολάχ, με απώτερο διαφαινόμενο στόχο η Κύπρος να γίνει διαμετακομιστικός κόμβος εξαγωγής εκρηκτικών για ολόκληρη την Ευρώπη.
- Το 2021, 38χρονος Αζέρος μισθωμένος από το Ιράν, πέρασε από τα Κατεχόμενα στις ελεύθερες περιοχές φέροντας πιστόλι με σιγαστήρα για να εκτελέσει Ισραηλινούς επιχειρηματίες.
-Τον Ιούνιο του 2023, εκτελεστής των Φρουρών της Επανάστασης ακολούθησε την ίδια ακριβώς διαδρομή (μέσω Κατεχομένων) για να οργανώσει χτύπημα, προτού διαφύγει και τελικώς απαχθεί από τη Μοσάντ στο Ιράν.
- Τον Νοέμβριο του 2023 συνελήφθησαν δύο Ιρανοί που δρούσαν στην Κύπρο υπό τον μανδύα των “πολιτικών προσφύγων”.
Στην Ελλάδα, το Ιράν εφαρμόζει το δόγμα “επιχειρήσεις χωρίς ιρανικά αποτυπώματα”, αποφεύγοντας πλήρως την εμπλοκή Ιρανών πρακτόρων. Τον Μάρτιο του 2023 οι ελληνικές αρχές με τη συνδρομή της Μοσάντ συνέλαβαν δύο Πακιστανούς, στα πλαίσια της “Επιχείρησης Υάκινθος”. Οι δράστες, που είχαν εισέλθει στη χώρα το 2018, σχεδίαζαν χτύπημα σε εβραϊκό εστιατόριο στου Ψυρρή. Η καθοδήγηση γινόταν μέσω κρυπτογραφημένων μηνυμάτων στο WhatsApp από Πακιστανό στο Ιράν, ενώ η αμοιβή φέρεται να κυμαίνονταν στα 15.000 ευρώ για κάθε θύμα. Στα μηνύματα φαινόταν ότι ο χειριστής καθοδηγούσε τους δράστες να παρέχουν βίντεο από τα θύματα. Επιπλέον, υπήρχε εντολή να προμηθευθούν όπλα από την ελληνική “αγορά” και όχι από το εξωτερικό.
Λίγο περισσότερο από έναν χρόνο μετά, τον Ιούλιο του 2024 συνελήφθησαν επτά άτομα για δύο εμπρηστικές επιθέσεις σε ξενοδοχείο/εστιατόριο και σε συναγωγή στην Αθήνα. Οργανωτής, σύμφωνα με διαρροές της Μοσάντ, φέρεται ότι ήταν ο Sardar Ammar, υψηλόβαθμος διοικητής της Δύναμης Κουντς.
Λόγω της ραγδαίας κλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή τις τελευταίες ημέρες η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και η Ελληνική Αστυνομία έχουν ενεργοποιήσει έκτακτα σχέδια για την αποτροπή πιθανών τρομοκρατικών επιθέσεων, εστιάζοντας στον έλεγχο και την παρακολούθηση ιρανικών δικτύων και ατόμων που συνδέονται με αυτά.
Όσον αφορά την προστασία κρίσιμων υποδομών, υπάρχει σχέδιο παρακολούθησης γύρω από όλες τις αμερικανικές και νατοϊκές βάσεις στην Ελλάδα, με επίκεντρο τον κόλπο της Σούδας και την Αλεξανδρούπολη. Επιπλέον, έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τα μέτρα ασφαλείας πέριξ πρεσβειών, προξενείων και γραφείων πολυεθνικών ισραηλινών και αμερικανικών συμφερόντων στην Αθήνα, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε μεμονωμένους ταξιδιώτες που φέρουν διαβατήρια διαφορετικά από τη χώρα καταγωγής τους. Από την πλευρά του ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, δήλωσε δημόσια ότι οι αρχές έχουν θέσει υπό μεγαλύτερη παρακολούθηση Ιρανούς υπηκόους που ζητούν άσυλο στην Ελλάδα.
Από την ανάλυση του modus operandi των ιρανικών δικτύων διαπιστώνεται πως ο τρόπος δράσης σε Ελλάδα και Κύπρο παρουσιάζει διαφοροποιήσεις σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και τις ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, στη Βόρεια Ευρώπη, το Ιράν χρησιμοποιεί πανίσχυρα συνδικάτα οργανωμένου εγκλήματος για να εξοντώσει διαφωνούντες .
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σουηδικό εγκληματικό δίκτυο "Foxtrot", υπό τον Rawa Majid, ο οποίος φέρεται να βρίσκεται στο Ιράν. Η Foxtrot, η οποία σύμφωνα με τις αναλύσεις της δεξαμενής σκέψης CEPA πιθανότατα συνδέεται και με την πρόσφατη έκρηξη στην αμερικανική πρεσβεία στο Όσλο, χρησιμοποιεί ψηφιακές πλατφόρμες όπως το Telegram για τη στρατολόγηση ανηλίκων προκειμένου να εκτελούν βομβιστικές επιθέσεις. Για τις υπηρεσίες της, το Ιράν “πληρώνει” τη Foxtrot προσφέροντάς της διόδους για λαθρεμπόριο ναρκωτικών στη Μέση Ανατολή. Στην Ελλάδα και την Κύπρο, αντίθετα, δεν έχουν εντοπιστεί έως σήμερα διασυνδέσεις του ιρανικού καθεστώτος ή πληρεξούσιών του με εγκληματικές οργανώσεις.
Οι διαφορές με τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι ακόμα μεγαλύτερες. Όπως ανέφερε το πρόσφατο ρεπορτάζ του ABC News, οι αμερικανικές υπηρεσίες υπέκλεψαν κωδικοποιημένη εκπομπή σήματος ικανή να ενεργοποιήσει “πυρήνες εν υπνώσει”. Στις ΗΠΑ, η Χεζμπολάχ και το Ιράν έχουν επενδύσει ιστορικά στη δημιουργία τέτοιων κλασικών “sleeper cells”: πράκτορες αποκτούν δυτικά διαβατήρια, αφομοιώνονται επί σειρά ετών στην τοπική κοινωνία, εκπαιδεύονται στρατιωτικά στον Λίβανο ή το Ιράν, και συλλέγουν αθόρυβα πληροφορίες για κρίσιμες υποδομές περιμένοντας τη διαταγή. Στην Ελλάδα και την Κύπρο, αυτό το μοντέλο φαίνεται να απουσιάζει πλήρως.
Για παράδειγμα, οι δράστες που εντόπισε η “Επιχείρηση Υάκινθος” στην Αθήνα ήταν μετανάστες που μπήκαν παράτυπα στη χώρα το 2018 και δεν είχαν καμία προηγούμενη εξειδικευμένη εκπαίδευση, ούτε λειτουργούσαν ως "εν υπνώσει" πράκτορες. Ήταν απλοί, "αναλώσιμοι στρατευμένοι” που καθοδηγούνταν εξ αποστάσεως.
Ακολουθήστε το antenna.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις!