ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Ένα δίμηνο φωτιά - Η έξοδος και οι σφαγές αμάχων
Τα συγκλονιστικά γεγονότα του Αυγούστου - Σεπτεμβρίου του 1982, στον Λίβανο. Οι σφαγές στους προσφυγικούς καταυλισμούς και η έξοδος της PLO (ΤΩΝ ΜΑΧΗΤΏΝ ΤΗΣ) από τη χώρα, με τη συνδρομή της Ελλάδας.
Άκουσε το άρθρο
Ο Λίβανος είναι εδώ και αιώνες, μια χώρα, που κατά καιρούς δέχεται τις συνέπειες της γενικότερης έντασης – κατά βάση με πολεμικές πράξεις – στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Από την Αρχαιότητα η περιοχή αποτέλεσε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ελλήνων, Ρωμαίων, Φοινίκων, Αιγυπτίων. Η κατάσταση δεν άλλαξε τους επόμενου αιώνες, με Βυζαντινούς, Σταυροφόρους, Άραβες, Τούρκους – να αφήνουν το αποτύπωμά τους…..με την ισχύ των όπλων.
Η χώρα έγινε ανεξάρτητη το 1860 και μετά τον Α` Παγκόσμιο Πόλεμο, πέρασε στη Γαλλική σφαίρα επιρροής, μέχρι και την λήξη του Β` Παγκοσμίου.
Η ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το `48, παρέσυρε και τη χώρα αυτή, σε συνέπειες που δεν έχουν βρει λύση ούτε σήμερα.
Από το μεσοπόλεμο, η χώρα βίωσε ανάπτυξη σημαντική – ειδικά η Βηρυτός, η πρωτεύουσα, αποκαλούνταν Παρίσι της Ανατολής, πόλος έλξης του διεθνούς τζετ σετ για δεκαετίες.
Το μεγάλο πρόβλημα; Η χώρα αποτελεί ένα πολυεθνικό μωσαϊκόν, φυλών, θρησκειών, πολιτισμών και γενικότερης κουλτούρας. Χριστιανοί, Δρούζοι, Μαρωνίτες Αρμένιοι, Μουσουλμάνοι Σιίτες και Σουνίτες, Εβραίοι, Τουρκογενείς, αλλά και Ευρωπαίοι. Οικονομικά οι κάτοικοι της χώρας, απολάμβαναν σαφώς πολύ καλύτερο επίπεδο από αυτό των υπολοίπων λαών – χωρών στην Μέση Ανατολή.
Οι δεκαετίες του `50 και του `60, ήταν δύσκολες. Οι διάφορες φατρίες, δεν δίσταζαν να ‘πιάνουν’ τα όπλα με το παραμικρό! Οι εκκαθαρίσεις ανάμεσά τους, ήταν κάτι το αναμενόμενο. Το ενδεχόμενο να συμβιώνουν αρμονικά, Μουσουλμάνοι, Χριστιανοί, Εβραίοι κ.α - δεν μπορούσε να έχει επιτυχία στην χώρα αυτή. Η κατάσταση άρχισε να γίνεται ακόμη πιο δύσκολή με την έκρηξη του παλαιστινιακού ζητήματος, από τα τέλη της δεκαετίας του `60.
Το προσφυγικό έγινε μέγα πρόβλημα. Δεν ήταν μόνο αυτοί που ήραν απ` έξω – πρόσφυγες, κατά βάση παλαιστίνιοι – αλλά και το γεγονός πως από τις εχθροπραξίες και τις εντάσεις πολλοί, ντόπιοι, αναγκάστηκαν….είτε να φύγουν από τη χώρα, είτε να μετεγκατασταθούν σε άλλες πιο ασφαλείς περιοχές της χώρας. Και μιλάμε για μια χώρα με έκταση 11.000 τερ. χλμ. – διπλάσια του Νομού Αιτωλοακαρνανίας, με πληθυσμό σήμερα γύρω στα 7.000.000 κατοίκους.
Κάπως έτσι οδηγήθηκε η χώρα σ` έναν ακραίας έντασης εμφύλιο πόλεμο που κράτησε 15 χρόνια (1975 – 1990). Όλοι πολεμούσαν εναντίον όλων – ενώ κάποιοι το έκαναν μέσω αντιπροσώπων. Και οι μεγάλοι γείτονες, Ισραήλ και Συρία – δεν δίσταζαν να επεμβαίνουν στρατιωτικά στηρίζοντας «δικούς τους» -- αλλά και πραγματοποιώντας επεμβάσεις στην χώρα, ειδικά από το Ισραήλ.
ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΚΟΛΑΣΗ!
Ο αιματηρός εμφύλιος ξεκίνησε τον Απρίλιο του `75, μετά τη δολοφονία Μαρωνιτών Πολιτοφυλάκων. Οι πιο ‘κοσμικοί’ Χριστιανοί, Μαρωνίτες και Δρούζοι, με σαφή φιλοδυτική στάση – είχαν απέναντί τους, τους Μουσουλμάνους, τους παλαιστινίους και διάφορες Αριστερές ομάδες στη χώρα, που είχαν στραφεί προς την τότε Σοβιετία.
Μερικούς μήνες μετά το ξέσπασμα του εμφυλίου, η Συρία έκανε επέμβαση στα ΒΑ της χώρας – και το Ισραήλ στον Νότο.
Σε πολλές περιοχές της χώρας - ειδικά σε Βηρυτό και Τρίπολη, είχαν δημιουργηθεί προσφυγικά στρατόπεδα παλαιστινίων – όπου οι «διάφορες φατρίες’ προσπαθούσαν η μία να υπερισχύσει της άλλης.
Από 130 – 150.000 υπολογίζονται οι νεκροί από την εμφύλια διαμάχη. Η χώρα ισοπεδώθηκε!
Η Συμφωνία του Ταϊφ το 1990, έβαλε τέλος στον πόλεμο, κι έθεσε τις βάσεις ώστε η χώρα να μπορεί να ξαναβρεί το δρόμο της και να κυβερνηθεί με ομαλότητα.
Μέσα στις στάχτες της εμφύλιας σύγκρουσης, γεννήθηκε η Χεζμπολάχ, η Σιϊτική οργάνωση που εξελίχθηκε σε στρατιωτικοπολιτικό κίνημα… πραγματικό «κράτος εν κράτη» μέσα στη Λιβανική επικράτεια.
ΚΟΛΑΣΜΕΝΟ 1982
Η χρονιά ξεκίνησε με τις επιθέσεις από ομάδες πολιτοφυλάκων σε προσφυγικά στρατόπεδα, με μεγάλο αριθμό αμάχων να σφαγιάζονται ανήλεός.
Ειδικά οι Φαλαγγίτες και οι Δρούζοι – που στηρίζονταν από το Ισραήλ, θεωρούσαν ότι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, ήταν η αιτία του κακού για τα πιο πολλά δεινά της χώρας.
Τη στιγμή που οι παλαιστίνιοι και οι σύμμαχοί τους, πίστευαν πως η ταλαιπωρεί και η εξόντωση του λαού τους, θα μπορούσε να ευαισθητοποιήσει την διεθνή κοινότητα, κάτι που ποτέ δεν έγινε … ούτε έχει γίνει μέχρι σήμερα.
Η πίεση προς την παλαιστινιακή πλευρά ήταν ασφυκτική. Κι εκεί το ενδεχόμενο συνεννόησης, ήταν κάτι που πολύ δύσκολα θα μπορούσε να βρει πάτημα! Οι οργανώσεις πολλές με αντικρουόμενα συμφέροντα, PLO, PFLP, Χαμάς, Φατάχ, Αλ Φατάχ, Πλημμύρα Αλ Ακτσά, μαυρός Σεπτέμβρης, Ομάδα Αμπού Νιντάλ, Κίνημα Αμπού Αγιάντ, Λαϊκο Μέτωπο, DFLP -- όπως και οι νεότερες με επήρεια από το ISIS, Ταξιαρχίες Αλ Κασάμ, Ισλαμική Τζιχάντ, Ταξιαρχίες Αλ Νάσερ, Ομάδα Αμπού Αλί Μουσταφά, Ταξιαρχία Τζιμπρίλ, Ταξιαρχίες Μουτζαχεντίν….
Το να μπορέσουν όλοι αυτοί να βρουν κοινό βηματισμό….φαντάζει από αδύνατο έως …..απίθανο!
Ειδικά αν σκεφτεί κάποιος, πως ισχυροί παίκτες, όπως τότε το Ισραήλ και η Συρία -- είχαν καταφέρει να έχουν συμμάχους σε ομάδες που …..απλά μάχονταν η μία την άλλη!
Το πρώτο 8μηνο του `82, σφαγιάστηκαν περισσότεροι από 8 -9.000 πρόσφυγες σε διάφορα προσφυγικά στρατόπεδα στη Βηρυτό και στην Τρίπολη. Το κακό θα «κλείσει’ στα μέσα Σεπτεμβρίου, με το χαλασμό στα επίσης προσφυγικά στρατόπεδα Σάμπρα και Σατίλα, με 3.000+ νεκρούς πρόσφυγες μέσα σε δύο 24ωρα.
Οι παλαιστίνιοι είχαν βρεθεί στο στόχαστρο και ‘πλήρωναν’ βαρύ τίμημα, για την μεταξύ τους ασυνεννοησία, τις ακραίες τακτικές και πολιτικές τους σε πολλές περιπτώσεις, την εξτρεμιστική δράση και την απόλυτα ακραία θέση για την τύχη του Ισραήλ….εξαφάνισή του!!!!
Οι μαχητές των ενόπλων οργανώσεων των παλαιστινίων, δηλαδή όλων των οργανώσεών τους – αδυνατούσαν να προστατεύσουν τον άμαχο πληθυσμό, καθώς θα προδίδονταν (!) -- αφού επί της ουσίας κρύβονταν μέσα στους καταυλισμούς !!!!!
Η ΕΞΟΔΟΣ
Η επέμβαση των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων στο Λίβανο, είχε ως τελικό στόχο την εξόντωση των παλαιστινίων μαχητών , όπου κι αν αυτοί κρύβονταν! Έπρεπε να πάψουν να αποτελούν κίνδυνο για το κράτος του ισραήλ.
Το ενδεχόμενο ένοπλης σύγκρουσης, μέσα σε προσφυγικούς καταυλισμούς, σε χώρους με απόλυτη «αναρχία» --τρόμαζε τη διεθνή κοινότητα, ενώ σοβαρούς προβληματισμούς εξέφραζαν ΗΠΑ και ΕΣΣΔ.
Παράλληλα η ανθρωπιστική κρίση ξεπερνούσε κάθε όριο!
Ο Αύγουστος του `82, έβγαλε την είδηση που θα μπορούσε να δώσει κάποια λύση.
Η κυβέρνηση Παπανδρέου, αποφασίζει να δώσει χείρα βοηθείας στους παλαιστινίους και στον Γιασέρ Αραφάτ, καθώς οι περισσότεροι μαχητές ανήκαν στην οργάνωσή του ή σε οργανώσεις που ελέγχονταν από αυτόν.
Ναυλώνονται 5 επιβατικά πλοία με τα οποία θα φυγαδεύονταν από το Λίβανο οι παλαιστίνιοι μαχητές. ΝΑΤΟ, ΕΕ, ΗΠΑ και φυσικά το Ισραήλ αντιδρούν! Τελικά από τη «διεθνή κοινότητα – μεμονωμένες χώρες» αποφασίζεται πως η ομαλή αποχώρηση θα μπορούσε να έχει περισσότερα οφέλη, απ` ότι μια σύγκρουση εκτός ορίων.
Ο Αραφάτ, ζητά οι μαχητές του να βρουν κατάλυμα σ` ένα ελληνικό νησί, κάτι που απορρίπτει ο Παπανδρέου. Τέλη Αυγούστου, στην Τρίπολη του Λιβάνου, 3000 μαχητές παλαιστίνιοι και περίπου 1000 συγγενείς τους, αναχωρούν για Τυνησία, Λιβύη, Υεμένη, Σ. Αραβία.
Το Ισραήλ απειλούσε να χτυπήσει τα πλοία, τα οποία είχαν συνοδεία ελληνικών πολεμικών πλοίων – όπως και Γαλλικών αεροναυτικών δυνάμεων, στο πλαίσιο συμφωνίας με τον Μιτεράν.
Ο Αραφάτ «κάνει στάση» στην Αθήνα και στο λιμάνι του Πειραιά, γίνεται δεκτός με τιμές από την κυβέρνηση – αγήματα, μπάντα κ.α – κάνει δηλώσεις με τον Παπανδρέου και την επομένη αναχωρεί αεροπορικός, με διπλωματική συνοδεία για Τύνιδα.
Η ‘επίσκεψη/άφιξη’ Αραφάτ, προκάλεσε σάλο…..τόσο εντός όσο κι εκτός συνόρων!
Τελικά η αποχώρηση των παλαιστινίων μαχητών, ομαλοποίησε κάπως την κατάσταση στον πολύπαθο Λίβανο, αν και η σφαγή σε Σάμπρα και Σατίλα, έφερε τα πάνω κάτω.
Να σημειωθεί πως οι χώρες που τους δέχτηκαν, ήρθαν αντιμέτωπες με τις συνέπειες της κίνησης αυτής – στοχοποιήθηκαν και μπήκαν «στο μάτι» ακόμη και συμμάχων τους.
Χρειάστηκε να περάσουν πολλά ακόμη χρόνια μέχρι να μπορέσει η διεθνής κοινότητα, να επανακινήσει διαδικασίες για συνομιλίες που θα διευθετούσαν την κατάσταση στην χώρα όπως και στην πολύπαθη Μέση Ανατολή – Όσλο 1993, που οδήγησε στην απονομή Βραβείου Νόμπελ για την Ειρήνη (1994), στους Αραφάτ και Πέρες.
ΥΓ -- Και κάτι με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη δεκαετία του `90 έγιναν κάποιες διεθνείς Σύνοδοι, σε μια προσπάθεια να βρεθεί κάποια λύση στα προβλήματα της Μέσης Ανατολής.
Σα κάποια από αυτές τις Συνόδους, ένα από τα θέματα ‘αγκάθι’ θα ήταν αυτό για τις σχέσεις Ισραήλ και Συρίας. Μάλιστα μεταξύ των παρευρισκόμενων ήταν κι ο Χάβεζ Αλ ΄Ασσαντ, πρόεδρος της Συρίας.
Οι Ισραηλινή πλευρά, έδειχνε διατεθειμένη να προβεί σε κάποιες ουσιαστικές κινήσεις, που θα διευκόλυναν όλες τις πλευρές στην εύρεση βιώσιμης λύσης.
Μετά το δεύτερο - τρίτο γύρω των συζητήσεων, η Ισραηλινή στάση έγινε απόλυτα άτεγκτη – προκαλώντας αντιδράσεις.
Λίγο καιρό αργότερα ένα ξένο έντυπο με αντικείμενο θέματα άμυνας και ασφάλειας, δημοσίευσε ένα άρθρο «ειδικού συνεργάτη» -- σύμφωνα με το οποίο η στάση αυτή ήταν προϊόν παρέμβασης ισραηλινών πρακτόρων. Αυτοί φέρεται να κατάφερνα να πάρουν ‘δείγματα’ από την τουαλέτα του δωματίου του ξενοδοχείου, όπου διέμενε ο Σύρος Πρόεδρος. Όταν ‘τα εξέτασαν΄ η κυβέρνησή τους αποφάσισε πως οι όποιες έστω και μικρές υποχωρήσεις του Ισραήλ, θα μπορούσαν ν περιμένουν, μέχρι να έρθει μια άλλη Συριακή κυβέρνησή, ίσως περισσότερο διαλλακτική από αυτή του Χ.ΑΛ.Άσαντ.
Για την ιστορία: Ένα χρόνο αργότερα ο Σύρος πρόεδρος έφυγε από τη ζωή, εξαιτίας των σοβαρών προβλημάτων υγείας που τον ταλαιπωρούσαν τα τελευταία χρόνια της ζωής του!!!
ΑΥΤΑ!!!!
