Πολιτική
Ακραία πρόκληση Ερντογάν: Με θαλάσσια πάρκα "κυκλώνει" Καστελλόριζο, Λήμνο και Σαμοθράκη
"Δεν δημιουργούνται τετελεσμένα", διαμηνύει το ελληνικό ΥΠΕΞ.
Άκουσε το άρθρο
Νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκαλεί η απόφαση της Άγκυρας να προχωρήσει στη χωροθέτηση δύο θαλάσσιων πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα να απαντά σε αυστηρούς τόνους και να καταγγέλλει ότι η τουρκική κίνηση αφορά και περιοχές εκτός της δικαιοδοσίας της.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπέγραψε ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο τα σχετικά διατάγματα, με την Τουρκία να επικαλείται την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Οι επίμαχες περιοχές αφορούν τη θαλάσσια ζώνη μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, καθώς και περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο γύρω από το Καστελόριζο.
Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι πρόκειται για μία ακόμη κίνηση μέσω της οποίας η Άγκυρα επιχειρεί να επαναφέρει τις πάγιες διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Αθήνα: «Παράνομα τα θαλάσσια πάρκα»
Η απάντηση της Αθήνας ήταν άμεση, με το υπουργείο Εξωτερικών να επισημαίνει ότι η μονομερής θέσπιση θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία σε περιοχές εκτός της δικαιοδοσίας της είναι παράνομη και δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα.
«Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας», αναφέρει το ελληνικό ΥΠΕΞ.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι τα συγκεκριμένα πάρκα είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
«Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία “εθνικών” θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει καθ’ οιονδήποτε τρόπο δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο», τονίζει το υπουργείο Εξωτερικών.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» πίσω από τα θαλάσσια πάρκα
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι αναφορές τουρκικών διπλωματικών πηγών, οι οποίες συνδέουν ευθέως τη χωροθέτηση των πάρκων με τις τουρκικές θέσεις για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες και τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα».
«Είναι διατάξεις σύμφωνες με τη νομική μας θέση για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες», αναφέρουν, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι επεκτείνονται οι προστατευόμενες περιοχές στη «Γαλάζια Πατρίδα».
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η επαναφορά από τουρκικής πλευράς της θεωρίας των λεγόμενων «γκρίζων ζωνών».
Τουρκικές διπλωματικές πηγές αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι δίνουν «βαρύτητα σε νησιά, νησίδες και βραχονησίδες των οποίων η κυριαρχία δεν έχει μεταβιβαστεί στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες», προσθέτοντας ότι οι ελληνικές αποφάσεις για τα θαλάσσια πάρκα δεν επηρεάζουν τις τουρκικές θέσεις.
Η Άγκυρα είχε επαναφέρει τη συγκεκριμένη θεωρία και στις 7 Αυγούστου, με αφορμή το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό της Ελλάδας.
Τι μπορεί να επιχειρήσει η Άγκυρα στις επίμαχες περιοχές
Το επόμενο κρίσιμο ερώτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει να εφαρμόσει στην πράξη τις αποφάσεις της.
Με πρόσχημα την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, εκτιμάται ότι η Άγκυρα θα μπορούσε να επιδιώξει ενισχυμένη παρουσία της τουρκικής Ακτοφυλακής στις επίμαχες περιοχές.
Ως αιτιολογία θα μπορούσε να επικαλεστεί τον έλεγχο της θαλάσσιας κυκλοφορίας και της αγκυροβόλησης, της αλιείας, των καταδυτικών δραστηριοτήτων και της θαλάσσιας ρύπανσης, καθώς και την πραγματοποίηση επιστημονικών δραστηριοτήτων.
Ο Υποναύαρχος του Πολεμικού Ναυτικού ε.α. Στέλιος Φενέκος, μιλώντας στον ΑΝΤ1, αναλύει τις κινήσεις που μπορεί να ακολουθήσει η Τουρκία και τους κινδύνους που αυτές δημιουργούν στην περιοχή.
Για τις νομικές διαστάσεις της τουρκικής απόφασης μίλησε στον ΑΝΤ1 και ο διδάκτωρ Διεθνούς Δικαίου του Παντείου Λυκούργος Λιακάκος.
Η απάντηση στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα
Η τουρκική κίνηση έρχεται μετά την ανακήρυξη από την Ελλάδα δύο θαλάσσιων πάρκων, στο νότιο Αιγαίο και το Ιόνιο, στις 21 Ιουλίου 2025.
Η Αθήνα επισημαίνει, ωστόσο, μία ουσιώδη διαφορά: τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα βρίσκονται εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, σε αντίθεση με τις περιοχές που επιχειρεί τώρα να εντάξει στον δικό της σχεδιασμό η Άγκυρα.
Τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα είχαν αποτυπωθεί και στον άτυπο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που είχε κατατεθεί στην UNESCO, στον οποίο καταγράφονταν οι πάγιες τουρκικές θέσεις για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ερντογάν για ΕΕ: «Εσείς θα χάσετε, όχι η Τουρκία»
Την ίδια ώρα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έστειλε νέο μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στο Al Jazeera.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι προτεραιότητα για εμάς. Λέμε συνεχώς στην Ευρωπαϊκή Ένωση “εσείς θα χάσετε, όχι η Τουρκία”», ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος.
Οι νέες κινήσεις της Άγκυρας έρχονται σε μία περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα έχει προχωρήσει στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, έχει ανακηρύξει τα δύο δικά της θαλάσσια πάρκα και προωθεί την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Παράλληλα, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρακολουθούνται από την Αθήνα οι πρόσφατες διπλωματικές κινήσεις της Τουρκίας προς την Αίγυπτο και τη Λιβύη, χώρες που συνδέονται άμεσα με τις τουρκικές επιδιώξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, διαμηνύει ότι θα συνεχίσει να προχωρά σε όλες τις νόμιμες και θεσμικές ενέργειες, σε διμερές και διεθνές επίπεδο, για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας και τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας.
Ο Τραμπ απειλεί το Ομάν: Αν σταθεί εμπόδιο, θα τους ταράξουμε στους βομβαρδισμούς
