ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
Υπόθεση Σάκο και Βαντσέτι - 99 χρόνια που "στοιχειώνουν" την Αμερικανική δικαιοσύνη
Κι όμως ακόμη και σήμερα, κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά – αν η καταδίκη και εκτέλεσή τους….δεν ήταν αποτέλεσμα κακοδικίας. Γράφει ο Γιάννης Αρβανίτης.
Άκουσε το άρθρο
Στα μέσα Ιουλίου του 1927, καταδικάστηκαν σε θάνατο από Δικαστήριο της Μασαχουσέτης, οι ιταλοαμερικανοί, Νικόλα Σάκο 36 ετών (Ν.Σ) και Μπαρτολομέο Βαντσέτι 39 ετών (Μ.Β).
Λίγο καιρό αργότερα, οδηγήθηκαν στην ηλεκτρική καρέκλα, παρότι είχε δημιουργηθεί ένα ολόκληρο κύμα συμπαράστασης τόσο στις ΗΠΑ, όσο και σε άλλες χώρες! Επρόκειτο για γνωστούς ιδεολόγους του Αναρχισμού, που μέχρι το τέλος υποστήριζαν πως για την υπόθεση που καταδικάστηκαν, δεν είχαν εμπλοκή!
Η ΜΟΙΡΑΙΑ ΛΗΣΤΕΙΑ & ΟΙ ΣΥΛΛΗΨΕΙΣ
Απρίλιος του 1920 στην πόλη Μπρέϊντρι της Μασαχουσέτης. Δύο υπάλληλοι χρηματαποστολής, μεταφέρουν 2 κουτιά με 16.000 δολάρια – τεράστιο ποσό για την εποχή – στο κτίριο βιομηχανίας υποδημάτων στη περιοχή. Επρόκειτο για την μισθοδοσία του προσωπικού.
Λίγο πριν μπουν στο κτίριο, δέχτηκαν επίθεση από 2 αγνώστους, που δεν δίστασαν να τους εκτελέσουν για να τους αρπάξουν τα χρήματα. Στη συνέχεια διέφυγαν με αυτοκίνητο, πυροβολώντας στον αέρα και ρίχνοντας καρφιά στην άσφαλτο!
Οι αστυνομικοί έστρεψαν τις έρευνές τους από την πρώτη στιγμή, σε πρόσωπα που σχετίζονταν με τον αναρχικό χώρο στην Πολιτεία και οι οποίοι «είχαν παρελθόν». Άρχισαν να παρακολουθούν κόσμο και να συλλέγουν στοιχεία. Όταν τέσσερις από αυτούς, πήγαν να πάρουν ένα αυτοκίνητο από συνεργείο, οι αστυνομικοί εκτιμούσαν πως ήταν το μέσο διαφυγής από το μακελειό, έγινε επιχείρηση. Ο Μάριο Μπόντα, γνωστό στέλεχος του Αναρχισμού κατάφερε να διαφύγει, ενώ ένας ακόμη ο Ρικάρντο Ορτσιάνι, εμφάνισε γερό άλλοθι για την ώρα του συμβάντος και αφέθηκε.
Τελικά χειροπέδες μπήκαν στους Σάκο και Βαντσέτι, καθώς πάνω τους είχαν περίστροφα. Και οι δύο ήταν παλαιοί γνώριμοι των Διωκτικών Αρχών για διάφορες έκνομες υποθέσεις.
Τα άλλοθι τους ήταν λειψά - ενώ καταδικάστηκαν και για συμμετοχή σε απόπειρα ληστείας πάλι σε επιχείρηση.
Οδηγήθηκαν στις Ομοσπονδιακές Φυλακές, μέχρι να γίνει η Δίκη τους για το μακελειό στο Μπρέϊντρι. Η μεγάλη βομβιστική επίθεση (11/0/1920) στην Γουόλ Στριτ, με 38 νεκρούς και 200+ τραυματίες, αποδόθηκε από τις Αρχές σε Αναρχικούς κύκλους, ως ένδειξη συμπαράστασης στους καταδικασμένους και φυλακισμένους Ν.Σ και Μ.Β.
«ΜΕ ΒΑΡΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟ» ΣΤΗ ΔΙΚΗ
Και οι δύο ήταν Ιταλοαμερικανοί, που μετανάστευσαν στις ΗΠΑ, στις αρχές του 20ου αιώνα. Απλοί εργάτες ξεκίνησαν, που διέφυγαν στο Μεξικό ώστε να μην καταταγούν στον Αμερικανικό Στρατό στον Α` Παγκόσμιο Πόλεμο.
Παράλληλα ανέπτυξαν σχέσεις με οργανώσεις που μιλούσαν για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης των εργατών, για αλληλεγγύη στους αδυνάμους, για ταξική ισότητα, για ανάγκη αλλαγής των κοινωνικών και οικονομικών δομών στη χώρα κ.α.
Ήταν ήδη μέλη Αναρχικών κινημάτων, με έντονη δράση, ενώ είχαν στήσει και δική τους οικογένεια. Ιδιαίτερη σχέση και επαφές είχαν κατά βάση, με άλλα μέλη της ιταλοαμερικανικής κοινότητας. Μοιραίο ήταν να ξεκινήσουν και «οι επαφές τους με Αστυνομία και Δικαιοσύνη».
Και οι δύο στοχοποιήθηκαν για την ληστεία με τους δύο φόνους στο Μπρέϊντρι. Ίσως κι όχι άδικα αν σκεφτεί κανείς τα αποδειχτικά που προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο. Σαφής καταθέσεις μαρτύρων που τους αναγνώριζαν, ειδικά τον Σάκο, στοιχεία βαλλιστικής έρευνας από τα όπλα τους, μια τραγιάσκα ίδια με αυτές που φορούσε ο Ν.Σ., ενώ το περίστροφο του Μ.Β ανήκε σε ένα από τα θύματα.
Δεν εμφάνισαν ισχυρά άλλοθι, είχαν πολλές ανακρίβειες σε καταθέσεις τους, οι στήριξη των ιδεολογικών τους απόψεων καθώς και σχετικά ευρήματα! Η Δίκη τους ξεκίνησε τον Μάιο του 1921 – και στις 14/7 οι ένορκοι τους έκρινα ενόχους ως προς το κατηγορητήριο. Ο Δικαστής τους καταδίκασε σε θάνατο!
Ακολούθησαν χρόνια σκληρών αγώνων από την υπεράσπισή τους, σε μια προσπάθεια να αποδείξουν, πως πολλά από αυτά που τους προσάπτονταν, στερούνταν ουσίας. Ελήφθησαν νέες καταθέσεις και μαρτυρίες, έγινε λόγος για αλλοίωση στοιχείων, παράνομες κλήσεις μαρτύρων, «στοχοποιήθηκαν» συμμορίες γνωστές για την εγκληματική τους δράσης, Μορέλλι – προσφυγές σε Ανώτατα Δικαστικά Όργανα, στον Κυβερνήτη της Πολιτείας, αλλά και πολλές ακόμη δράσεις.
Τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη, εκδηλώθηκε ένα κίνημα συμπαράστασης για του Ν.Σ & Μ.Β. Ειδικά από οργανώσεις με πολιτικό υπόβαθρο, που θεωρούσαν ότι μέσω τις Δίκης τους, στοχοποιούνταν η ιδεολογία και οι αγώνες τους, έστω κι αν επρόκειτο για Αναρχικούς. Δεκάδες ξένοι συνδικαλιστικοί φορείς, απέστειλα επιστολή προς τον Αμερικανό Πρόεδρο Ο. Χάρντινγκ.
Οι συγκεντρώσεις ήταν συνεχείς, ενδεικτικά στο Παρίσι για να προστατευτεί μία από αυτές, χρειάστηκε η παρουσία 30.000 ! αστυνομικών και στρατιωτών. Η Κομμουνιστική Διεθνής πήρε πρωτοβουλίες, ενώ προσωπικότητες όπως οι Αϊνστάιν, Σω, Γουέλς, ζητούσαν να μην θανατωθούν. Οι «επίσημες» υπογραφές που συγκεντρώθηκαν ξεπέρασαν τις 650.000!
ΕΚΤΕΛΕΣΗ &…..ΔΙΚΑΙΩΣΗ
Έξι χρόνια κράτησαν οι αγώνες συμπαράστασης προς τους Ν.Σ και Μ.Β. Οι Δικαστικές Αρχές της Μασαχουσέτης, απέρριψαν κάθε σκέψη για απονομή χάρης ή αναβολή των εκτελέσεων. Αυτές έγιναν στις 23/8/1927 στις Φυλακές του Τσαρλστάουν της Βοστώνης (ηλεκτρική καρέκλα). Απ` έξω βρίσκονταν 70.000 πολίτες, ενώ το επόμενο διάστημα οι συγκεντρώσεις στις ΗΠΑ ήταν στην ημερησία διάταξη….συχνά με ένταση.
Οι εκτελεσθέντες μέχρι το τέλος υποστήριζαν πως δεν είχαν σχέση με το μακελειό στο Μπρέϊντρι – και πως στοχοποιήθηκαν για την πολιτικοαναρχική τους ιδεολογία και δράση. Τον Ιούλιο του 1977, ο τότε Κυβερνήτης της Μασαχουσέτης Μάικλ Δουκάκης, κατόπιν αξιολόγησης των δεδομένων της Δίκης του 1921, έκρινε πως υπήρξε Δικαστική Πλάνη και η ημέρα της εκτέλεσης θα χαρακτηριζόταν ως «Ημέρα Μνήμης τους».
Μέχρι σήμερα έχουν χυθεί τόνοι μελάνης, σε άρθρα για την ιστορία των Σάκο κα Βαντσέτι.
Ομολογούμενος κάθε δυνατή Δικονομική κίνηση έγινε, τα αρμόδια Δικαστικά Όργανα στις ΗΠΑ, έκριναν και αποφάσισαν!
ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΤΗΝ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ SOS
